Bakoko balobi pé bazali basali.

Woyayé ! Woyayé ! Oyayé Kusaka Mudila !


Ezalati moko lo moko na mboka ya Widjiland.
Na mboka ézalaki na ba konzi Mibalé. Waribi na Wiyombo. Na mboka bakabwana naki groupe mibalé. Na loboko ya mwasi, waribilandais, pa na loboko ya mobali, wiyombolandais. Mbula zomi na misato bitumba na bitumba. Soki mokonzi moko a Sali makambo ya malamu, nu susu abebisi. Bango mibalé ndengue moko.

Waribi : - Natongui étéiélo, Wiyombo aboukiyango.
Wiyombo : - Natongui nzela, Waribi abuki banzeté pé akangui nzéla.
Waribi : - Nazali mokonzi!
Wiyombo : - Nazali mokonzi!
Waribi : -  Gaï!
Wiyombo : -  Gaï!

Ezalaki pasi po na basi ba to ka mayi. Bana bazokende lisusu na kélasité, mbula zomi na misato ya bitumba.Kozanga pé pasi ékotina mboka. ( « hey ! Mama ! ».)
Na Widjiland ézalaki na mwana moko kombonayé, Widjo. Azalaki na mbula zomi. Mikolo niosso a bandaki ko kendé na mayi pa na koloba mbisi. Moko lo moko ngando azakopusa na pené na yé, azobanga pé abandi koléla,mwana moko alobi nayé : “- Kolélaté nazali koko nayo ya ka la nayé kolaki sayo koloba mpo na mboka na biso. Yoka malamu : “ Okotia kimia nanboka, pé okokoma moconzi ! ».
Mbalamoko alimué.
Widjo azongi épayi nayé azobandela malo ba wana kasi azoyebaté :   « Okotia kimia nanboka, pé okokoma moconzi ! ». Tango alali azako lota mboka nayé ékomi nabomengo. Ba taba, basoso, mayi, pé biloko mosusu. Batu niosso bazo bina, ko yemba ésengo makasi.

Natongo widjo akeyi na ésika yo koloba. Na mboka pé a matilikolo : « Ah ! ba ndéko nanga kimia ékota na mboka ! Na ba waribilandais, na ba wiyombolandais bayokana, soki bokozala na moconzi moko, bokozala na may, école, courant, nzela, pé misala… Nayango ébongui kaka moconzi azala moko ! » Bato niosso bazali koyo kanga. Waribi na Wiyombo batala kiyé miso mabé bakonzi mibalé. Basololakaté mbula zomi na misatu bayokaniba ku tan a nabutu ba solola.
Bayo kani ba funda Widjo azali ndoki, po ba benga nayé na mboka.Bakonzi mibalé na balobi azali ndoki : “ Tobenga nayé! Tobenga nayé!”

Bayé komona ba boti nayé :
« - Ponanini azali ndoki ! Ponanini ozali kolukéla, biso makambo, kendé sikoyo ».
Mawa makasi Widjo atiki ndaku na bango na akeyina na mboka moko, Wacondo. (« Asala boni »)

Pona alia ésengeli a yiba ésengeli a ka bola nabaninga nioso  ya bala bala    yaya moko a subeliyé, tango azolala asiliki makasi kasi, azangimaloba. Mokolo mokana nzela mosangisi moko abengayé.
Educateur : - Yaka ! kombo nayo nani ?
Widjo : - Widjo.
Educateur : - Ozo sala nini?
Widjo : - Babenga ningaï na ndaku balobi nazali ndoki kasi nazoyeba élokoté..
Educateur : -  Yaka na centre okokikolia, kolala, kosukola, soki alingi oyékola marionette.
Esengeli koyé kola mosala po azala malamu. A ba ndaki kosala makasi mpe a ko maki makasi tango akoli, ayeba naki makasi. Bato nioso bay é bakiyé pé balingakiyé abandaki kosala marionette nayé na mokili mobimba. Bayu ya mboka bayébakiyé, bayé bibisiyé Waribi pé Wiyombo. Bakufa kala na mboka. Basangana kasi bazali na monazite. Bato nioso basengui yé bolimbisi, na ba boti nayé bazali koléla basengui yé bolimbisi. Bosengiyé akoma moconzi ya mboka Widjo, a ndi mi kokoma alimbisi mboka mo bimba. Banda na Widjiland, ekomi na couran (Widjo!), nzela (Widjo!), école (Widjo!), bataba (Widjo!), ésengo bazali koyemba pé kobina pona moko nabango Widjo!

Widjo a sosoli malobaya ba koko nayé :” Okotia kimia nanboka, pé okokoma moconzi ! ».
(: - Mamé, Matalé mama - Hé, Hé Matalé  - Hé,hé,héé Matalé…)

Widjo et Nancy, aide a la traduction Sidi et Jeanine.